Spastik Diplejik Serebral Palsi: Belirtiler, Yürüme ve Tedavi

Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma

Spastik diplejik serebral palsi, iki bacağın kollardan daha fazla etkilendiği ve özellikle erken doğan bebeklerde sık görülen bir türdür. Çocukların çoğu uygun destekle yürüyebilir; ancak yürüme biçimi, kas kısalığı ve kalça sağlığı yakından izlenmelidir.

Spastik Dipleji Nedir?

Dipleji, vücudun alt yarısının (kalça, diz, ayak) üst yarıdan daha fazla etkilendiği durumdur. Prematüre bebeklerde beynin bacakları kontrol eden bölgelere yakın beyaz cevher alanlarının hasarına bağlı olabilir.

Belirtiler

• Bebeklikte bacaklarda sertlik, bacakların çapraz (makas) duruşu,
• Emekleme ve oturma geçişlerinde gecikme, "tavşan sıçraması" şeklinde emekleme,
• Parmak ucunda yürüme, dizlerin içe dönük olması (çömelme yürüyüşü),
• Kollarda hafif beceri güçlüğü veya fark edilmez durum.

Parmak ucu yürüme hakkında bkz. Parmak ucunda yürüme: ne zaman endişelenmeli?

Yürüme Beklentisi

Spastik diplejili çocuklar çoğunlukla GMFCS I-III düzeyindedir; bazıları bağımsız yürür, bazıları yürüteç veya koltuk değneğine ihtiyaç duyar. Bkz. GMFCS seviyeleri. Bu bir ortalama bilgidir; her çocuğun gidişi farklıdır.

Tedavi ve Takip

1. Fizyoterapi: Güçlendirme, denge ve yürüme eğitimi, hedef odaklı oyun.
2. Ortezler: Ayak bileği için AFO'lar; yürüme verimini artırabilir. Bkz. ortez ve yardımcı cihazlar.
3. Spastisite yönetimi: Gerekirse botulinum toksin; bkz. spastisite ve botulinum toksin.
4. Kalça takibi: Düzenli radyografik takip. Bkz. kalça çıkığı.
5. Ortopedik değerlendirme: Büyüme sürecinde kas-tendon uzatma gibi cerrahi seçenekler, ekip kararıyla.

Spastik Diplejik Serebral Palsi: Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• CDC: Cerebral Palsy hakkında bilgiler
• NICE NG62: Cerebral palsy in under 25s: assessment and management
• Novak I ve ark. State of the evidence traffic lights 2019: systematic review of interventions for preventing and treating children with cerebral palsy (2020)